Choroby jamy ustnej: Jaki lekarz? Periodontolog wyjaśnia

Kiedy zwykły dentysta to za mało poznaj lekarza od chorób jamy ustnej

Wielu z nas kojarzy stomatologa z leczeniem próchnicy, kanałowym czy ekstrakcją zębów. I faktycznie, stomatolog ogólny jest naszym pierwszym i najważniejszym kontaktem w dbaniu o ogólny stan uzębienia. Jednak, gdy problem dotyczy tkanek otaczających zęby czyli dziąseł, ozębnej, cementu korzeniowego i kości wyrostka zębodołowego lub samej błony śluzowej jamy ustnej, potrzebna jest specjalistyczna wiedza. Właśnie tutaj do akcji wkracza periodontolog.

Periodontolog to specjalista, który w swojej praktyce skupia się wyłącznie na diagnostyce i leczeniu chorób przyzębia oraz błon śluzowych. O ile stomatolog ogólny może rozpoznać wczesne stadia problemów i podjąć podstawowe działania, o tyle w przypadku zaawansowanych stanów zapalnych, recesji dziąsłowych czy skomplikowanych zmian na śluzówce, to właśnie periodontolog dysponuje narzędziami, wiedzą i doświadczeniem, by skutecznie pomóc. To tak, jakbyśmy mieli problem z sercem najpierw idziemy do lekarza rodzinnego, ale w razie potrzeby trafiamy do kardiologa. Podobnie jest z jamą ustną.

Alarmujące sygnały z twoich ust 7 objawów których nie wolno ignorować

Nasze usta potrafią wysyłać nam wyraźne sygnały, że coś jest nie tak. Niestety, często je bagatelizujemy, myśląc, że "samo przejdzie" lub że to nic poważnego. Jako ekspertka, zawsze powtarzam moim pacjentom, że wczesne rozpoznanie problemu to klucz do skutecznego leczenia. Oto 7 objawów, które powinny skłonić Cię do wizyty u periodontologa:

1. Krwawienie dziąseł: To jeden z najbardziej klasycznych objawów zapalenia. Jeśli dziąsła krwawią podczas szczotkowania, nitkowania, a nawet samoistnie, to znak, że toczący się stan zapalny uszkadza naczynia krwionośne. Nie jest to normalne i wymaga uwagi.
2. Obrzęk, zaczerwienienie, bolesność dziąseł: Zdrowe dziąsła są różowe, jędrne i niebolesne. Jeśli zauważysz, że są opuchnięte, ciemnoczerwone lub bolą przy dotyku, to kolejny sygnał zapalenia.
3. Odsłonięte szyjki zębowe i nadwrażliwość zębów: Cofające się dziąsła odsłaniają wrażliwe szyjki i korzenie zębów. Może to prowadzić do dotkliwej nadwrażliwości na zimno, ciepło czy słodkie pokarmy. To objaw recesji dziąseł, którą periodontolog może leczyć.
4. Ruchomość zębów lub zmiana ich położenia: To już bardzo zaawansowany objaw, który świadczy o znacznym zniszczeniu tkanek podtrzymujących ząb, czyli kości. Jeśli zęby stają się ruchome, "rozchodzą się" lub zmieniają swoje ustawienie, konieczna jest pilna interwencja.
5. Nieprzyjemny zapach z ust (halitoza), który nie ustępuje mimo higieny: Często przyczyną nieświeżego oddechu są bakterie gromadzące się w kieszonkach dziąsłowych i na języku. Jeśli mimo regularnego szczotkowania i nitkowania problem nadal występuje, periodontolog może pomóc w jego zdiagnozowaniu i leczeniu.
6. Nawracające afty, owrzodzenia, białe lub czerwone plamy na języku, policzkach czy podniebieniu: Wszelkie niepokojące zmiany na błonie śluzowej, które nie goją się w ciągu kilku dni, powinny być skonsultowane. Mogą to być objawy chorób błon śluzowych, a w rzadkich przypadkach nawet zmian przednowotworowych.
7. Suchość w jamie ustnej (kserostomia): Długotrwała suchość może prowadzić do wielu problemów, w tym zwiększonej podatności na próchnicę i choroby dziąseł. Periodontolog może pomóc zdiagnozować przyczynę i zaproponować rozwiązania.

Od zapalenia dziąseł po paradontozę jakie choroby leczy periodontolog

Periodontolog to prawdziwy ekspert w dziedzinie chorób przyzębia i błon śluzowych. W mojej praktyce najczęściej spotykam się z następującymi schorzeniami:

Zapalenie dziąseł (gingivitis): To najwcześniejszy i na szczęście odwracalny etap choroby przyzębia. Objawia się wspomnianym już krwawieniem, obrzękiem i zaczerwienieniem dziąseł. Główną przyczyną jest nagromadzenie płytki bakteryjnej. Nieleczone zapalenie dziąseł może niestety przerodzić się w poważniejszą chorobę.

Zapalenie przyzębia (periodontitis, paradontoza): To zaawansowany stan zapalny, który, jeśli nie zostanie zahamowany, niszczy tkanki utrzymujące ząb dziąsła, ozębną i kość. Prowadzi to do powstawania kieszonek dziąsłowych, recesji, ruchomości, a w konsekwencji do utraty zębów. Paradontoza jest jedną z głównych przyczyn utraty zębów u dorosłych i wymaga kompleksowego, długotrwałego leczenia.

Recesje dziąseł: To nic innego jak odsłonięcie szyjek i korzeni zębów na skutek "cofania się" dziąseł. Mogą być spowodowane nieprawidłowym szczotkowaniem, stanem zapalnym, urazami czy predyspozycjami genetycznymi. Recesje nie tylko szpecą uśmiech, ale także prowadzą do nadwrażliwości i zwiększają ryzyko próchnicy korzeni.

Choroby błony śluzowej: Periodontolog zajmuje się szerokim spektrum zmian na błonie śluzowej jamy ustnej. Należą do nich nawracające afty, owrzodzenia, liszaj płaski, leukoplakia (białe plamy), kandydoza (grzybica) jamy ustnej. Należy pamiętać, że niektóre z tych zmian mogą być pierwszym objawem chorób ogólnoustrojowych, dlatego ich diagnostyka jest niezwykle ważna.

Zapalenie tkanek wokół implantu (periimplantitis): W dobie popularności implantów zębowych, coraz częściej spotykamy się z ich powikłaniami. Periimplantitis to stan zapalny niszczący tkanki otaczające implant, który może prowadzić do jego utraty. Periodontolog jest kluczowym specjalistą w leczeniu tego typu problemów.

Jak wygląda wizyta u periodontologa przygotuj się krok po kroku

Wizyta u periodontologa, choć może brzmieć groźnie, jest przede wszystkim okazją do dokładnej diagnostyki i zaplanowania skutecznego leczenia. Chcę, żebyś wiedział/a, czego możesz się spodziewać:

1. Szczegółowy wywiad: Na początku lekarz zapyta o Twoje ogólne zdrowie, przebyte choroby, przyjmowane leki, nawyki higieniczne oraz oczywiście o wszystkie niepokojące objawy w jamie ustnej. To bardzo ważny etap, ponieważ wiele chorób ogólnoustrojowych ma swoje manifestacje w ustach.
2. Badanie kliniczne jamy ustnej: Periodontolog dokładnie obejrzy Twoje dziąsła, zęby, błony śluzowe, język, podniebienie. Zwróci uwagę na kolor, kształt, konsystencję dziąseł, obecność płytki nazębnej i kamienia.
3. Pomiar głębokości kieszonek dziąsłowych: To kluczowy element diagnostyki chorób przyzębia. Za pomocą specjalnej, skalowanej sondy periodontologicznej, lekarz delikatnie zmierzy głębokość szczeliny między dziąsłem a zębem. Prawidłowa głębokość to zazwyczaj 1-3 mm. Większe wartości wskazują na obecność kieszonek patologicznych, będących siedliskiem bakterii.
4. Ocena ruchomości zębów: Lekarz sprawdzi, czy zęby nie są rozchwiane, co może świadczyć o zaawansowanym zniszczeniu kości.
5. Diagnostyka radiologiczna (RTG): Często konieczne jest wykonanie zdjęć rentgenowskich, np. pantomogramu lub zdjęć punktowych. Pozwalają one ocenić stan kości wokół zębów, zasięg ubytków kostnych oraz obecność zmian okołowierzchołkowych.
6. Przedstawienie planu leczenia: Po zebraniu wszystkich danych, periodontolog przedstawi Ci kompleksowy plan leczenia, omówi dostępne opcje, ich koszty oraz przewidywane efekty. Będziesz miał/a okazję zadać wszystkie nurtujące Cię pytania.

Arsenał periodontologa najskuteczniejsze metody leczenia chorób przyzębia

Leczenie chorób przyzębia to proces, który wymaga cierpliwości i współpracy pacjenta. Periodontolog dysponuje szerokim wachlarzem metod, które dobiera indywidualnie do każdego przypadku:

• Faza higienizacyjna: To absolutna podstawa i pierwszy krok w każdym leczeniu periodontologicznym.

  • Profesjonalne usuwanie kamienia i osadów (skaling naddziąsłowy i poddziąsłowy): Za pomocą ultradźwięków i narzędzi ręcznych usuwa się kamień nazębny z powierzchni zębów i spod dziąseł.
  • Piaskowanie: Usuwanie osadów i przebarwień za pomocą strumienia wody z drobnym proszkiem.
  • Instruktaż higieny: Nauczenie pacjenta prawidłowych technik szczotkowania, nitkowania i używania dodatkowych akcesoriów, takich jak szczoteczki międzyzębowe czy irygator. To klucz do utrzymania efektów leczenia.

• Leczenie niechirurgiczne (zachowawcze):

  • Kiretaż (zamknięty lub otwarty): To głębokie oczyszczanie kieszonek dziąsłowych i powierzchni korzeni zębów z kamienia poddziąsłowego, toksyn bakteryjnych i zmienionych chorobowo tkanek. Kiretaż zamknięty wykonuje się bez odcinania dziąsła, natomiast kiretaż otwarty (tzw. operacja płatowa) wymaga chirurgicznego odsłonięcia korzenia.
  • Szynowanie zębów: W przypadku znacznej ruchomości zębów, periodontolog może zastosować szynowanie, czyli połączenie kilku zębów w jeden blok za pomocą specjalnych materiałów, co stabilizuje je i poprawia komfort żucia.

• Leczenie chirurgiczne: Stosowane w bardziej zaawansowanych przypadkach, gdy metody niechirurgiczne są niewystarczające.

  • Operacje płatowe: Mają na celu głębokie oczyszczenie korzeni i kości, a także korektę kształtu dziąseł.
  • Zabiegi regeneracji kości (sterowana regeneracja tkanek): Wykorzystuje się membrany i materiały kościozastępcze, aby odbudować utraconą kość wokół zębów.
  • Przeszczepy dziąseł: Stosowane w celu pokrycia recesji dziąsłowych, poprawy estetyki i zmniejszenia nadwrażliwości.

• Nowoczesne metody:

  • Laseroterapia: Wykorzystanie lasera do dezynfekcji kieszonek dziąsłowych, usuwania zmienionych tkanek czy biostymulacji.
  • Terapia fotodynamiczna: Metoda wykorzystująca światło i specjalne substancje do eliminacji bakterii.
  • Wykorzystanie osocza bogatopłytkowego (PRP/PRF): Stosowane w celu przyspieszenia gojenia i regeneracji tkanek po zabiegach chirurgicznych.

Lepiej zapobiegać niż leczyć jak dbać o jamę ustną by uniknąć wizyty u specjalisty

Jako periodontolog, zawsze podkreślam, że najlepszym leczeniem jest profilaktyka. Wiele chorób przyzębia i błon śluzowych można skutecznie uniknąć lub zahamować w zarodku, stosując kilka prostych zasad:

• Prawidłowa i regularna higiena jamy ustnej:
  • Szczotkowanie: Myj zęby co najmniej dwa razy dziennie (rano i wieczorem) przez minimum dwie minuty, używając szczoteczki o miękkim lub średnim włosiu i pasty z fluorem. Pamiętaj o technice Bass'a lub zmodyfikowanej technice Bass'a.
  • Nitkowanie/szczoteczki międzyzębowe: Codziennie oczyszczaj przestrzenie międzyzębowe, gdzie szczoteczka nie dociera. To kluczowe dla zdrowia dziąseł.
  • Irygatory: Mogą być doskonałym uzupełnieniem higieny, zwłaszcza dla osób z aparatami ortodontycznymi, implantami czy problemami z dziąsłami, pomagając wypłukać resztki pokarmowe i bakterie.
  • Płukanki antybakteryjne: Stosuj je wyłącznie po konsultacji ze stomatologiem lub periodontologiem, ponieważ nadużywanie może zaburzyć naturalną florę jamy ustnej.
• Regularne profesjonalne zabiegi higienizacyjne: Odwiedzaj gabinet stomatologiczny co najmniej raz na 6 miesięcy w celu wykonania skalingu i piaskowania. Nawet najlepsza higiena domowa nie usunie całego kamienia nazębnego.
• Zdrowa dieta: Ogranicz spożycie cukrów prostych i przetworzonej żywności, które sprzyjają rozwojowi bakterii. Postaw na zbilansowaną dietę bogatą w warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste.
• Unikanie używek: Palenie papierosów to jeden z największych wrogów zdrowia jamy ustnej. Znacznie zwiększa ryzyko chorób przyzębia i utrudnia ich leczenie. Ograniczenie lub całkowite rzucenie palenia to inwestycja w Twoje dziąsła.
• Regularne wizyty kontrolne: Nawet jeśli nic Ci nie dolega, regularne wizyty u stomatologa pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych problemów i szybką interwencję.